Zes gepubliceerde modellen, gekozen op basis van je antwoorden zoals de Nederlandse richtlijn cardiovasculair risicomanagement het doet, plus de behandeleffecten uit de studies. Elke bron is gelinkt.
Treatment effects
De wat-als-schuiven, alle blikken
Elke 10 mmHg lagere bovendruk verlaagt het risico op grote hart- en vaatgebeurtenissen met ongeveer 20 % (relatief risico 0,80), ongeacht de startwaarde. Elke mmol/L lager LDL-cholesterol verlaagt het met ongeveer 21 tot 22 % (wij gebruiken 0,79). Beide komen uit meta-analyses van de gerandomiseerde studies en beide worden vermenigvuldigend op het modelrisico toegepast.
Bron: Ettehad D et al. (Lancet 2016); Cholesterol Treatment Trialists' Collaboration (Lancet 2010). Blood pressure lowering for prevention of cardiovascular disease and death; Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol. The Lancet 387: 957-967; The Lancet 376: 1670-1681, 2016, 2010.
SMART-REACH
Heel leven, vastgestelde vaatziekte of diabetes
De levenslange tegenhanger van SMART, afgeleid in het REACH-register van West-Europa en gevalideerd in Noord-Amerika en Utrecht. Het schat de jaren die iemand naar verwachting zonder nieuw hartinfarct of beroerte leeft, opnieuw met de concurrerende kans om aan iets anders te overlijden. Behandeleffecten worden toegepast zoals de auteurs het doen: als hazard ratio's uit de studies (een vijfde minder risico per 10 mmHg bovendruk, een vijfde minder per mmol/L LDL).
Bron: Kaasenbrood L, Bhatt DL, Dorresteijn JAN et al.. Estimated life expectancy without recurrent cardiovascular events in patients with vascular disease: the SMART-REACH model. Journal of the American Heart Association 7(16): e009217, 2018.
LIFE-CVD
Heel leven, ogenschijnlijk gezonde mensen
Een levenslang model, gebouwd in de Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis, met twee concurrerende kansen: een hartinfarct of beroerte, en overlijden aan een andere oorzaak. Jaar voor jaar tot 90 jaar volgt het geslacht, bloeddruk, non-HDL-cholesterol, body mass index, roken (nu of vroeger), diabetes en een ouder met een vroeg hartinfarct. Het heeft een eigen term voor het verlagen van LDL-cholesterol; bloeddruk, gewicht en roken worden in het profiel zelf veranderd.
Bron: Jaspers NEM, Blaha MJ, Matsushita K et al.. Prediction of individualized lifetime benefit from cholesterol lowering, blood pressure lowering, antithrombotic therapy, and smoking cessation in apparently healthy people. European Heart Journal 41(11): 1190-1199, 2020.
SMART
Tien jaar, vastgestelde vaatziekte
Voor mensen die al een hartinfarct, beroerte, aneurysma of perifeer vaatlijden hebben gehad. Afgeleid in het Utrechtse SMART-cohort en in gebruik in de preventietoolbox van de ESC. Invoer: leeftijd, geslacht, roken, bovendruk, diabetes, de plaatsen van vaatziekte, jaren sinds de eerste gebeurtenis, HDL- en totaal cholesterol, nierfunctie en C-reactief proteïne.
Bron: Dorresteijn JAN, Visseren FLJ, Wassink AMJ et al. (SMART Study Group). Development and validation of a prediction rule for recurrent vascular events based on a cohort study of patients with arterial disease: the SMART risk score. Heart 99(12): 866-872, 2013.
ADVANCE
Tien jaar, diabetes type 2, geen vaatziekte
Afgeleid in de ADVANCE-studie onder 7.168 mensen met diabetes type 2. Het voorspelt het vierjaarsrisico uit leeftijd bij diagnose, jaren diabetes, geslacht, polsdruk, behandelde hypertensie, boezemfibrilleren, retinopathie, HbA1c, de albumine/creatinine-ratio en non-HDL-cholesterol; wij rekenen het vierjaarscijfer door naar tien jaar.
Bron: Kengne AP, Patel A, Marre M et al. (ADVANCE Collaborative Group). Contemporary model for cardiovascular risk prediction in people with type 2 diabetes. European Journal of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation 18(3): 393-398, 2011.
Older adults (PROSPER)
Tien jaar, 70 jaar en ouder, geen diabetes, geen vaatziekte
Boven de zeventig houden de klassieke kaarten op. Dit model is afgeleid in de PROSPER-studie onder mensen van 70 jaar en ouder en houdt rekening met concurrerende risico's: de kans om eerst aan iets anders te overlijden. Het gebruikt geslacht, leeftijd, roken, bovendruk, LDL- en HDL-cholesterol, nierfunctie (eGFR) en statinegebruik.
Bron: Stam-Slob MC, Visseren FLJ, Jukema JW et al.. Personalized absolute benefit of statin treatment for primary or secondary prevention of vascular disease in individual elderly patients. Clinical Research in Cardiology 106: 58-68, 2017.
SCORE
Tien jaar, 40 tot 69 jaar, geen diabetes, geen vaatziekte
De risicokaart van de European Society of Cardiology, in de versie voor laagrisicolanden (Nederland is er een). Uit geslacht, leeftijd, roken, bovendruk en totaal cholesterol leest hij het tienjaarsrisico af om aan hart- en vaatziekten te overlijden. Zoals de Nederlandse richtlijn doen we dat maal 3 voor mannen en maal 4 voor vrouwen om bij het risico op een hartinfarct of beroerte te komen, en maal 1,5 bij reumatoïde artritis.
Bron: Conroy RM, Pyörälä K, Fitzgerald AP et al. (SCORE project group). Estimation of ten-year risk of fatal cardiovascular disease in Europe: the SCORE project. European Heart Journal 24(11): 987-1003, 2003.